Kısa cevap
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin davasını diğerinin kabul etmesi ve hâkimin uygun bulacağı bir protokol gerekir. Protokolde velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı açık ve uygulanabilir biçimde yazılmalıdır.
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın tüm sonuçları üzerinde uzlaştığı ve bu uzlaşmayı bir protokolle mahkemeye sunduğu boşanma türüdür (TMK m.166/3). Protokol ne kadar açık yazılırsa, boşanmadan sonra yeni bir dava açılma ihtimali o kadar azalır.
Anlaşmalı boşanmanın şartları
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
- Hâkim eşleri bizzat dinlemeli ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki düzenleme hâkimce uygun bulunmalıdır.
Hâkim, çocukların ve tarafların yararını gözeterek protokolde değişiklik önerebilir. Taraflar bu değişikliği kabul ederse boşanmaya karar verilir.
Protokolde mutlaka bulunması gereken maddeler
Velayet ve kişisel ilişki. Velayetin hangi ebeveyne bırakılacağı, diğer ebeveynin çocukla hangi gün ve saatlerde, bayramlarda ve yaz tatilinde görüşeceği ayrıntılı yazılmalıdır. “Uygun zamanlarda görüşür” gibi ifadeler uygulamada anlaşmazlık doğurur.
İştirak nafakası. Çocuk için ödenecek aylık tutar, ödeme günü, hangi hesaba yatırılacağı ve yıllık artış esası (örneğin TÜFE oranında) belirtilmelidir.
Yoksulluk nafakası. Eşlerden birine nafaka ödenecekse tutarı ve artış esası; ödenmeyecekse tarafların karşılıklı olarak nafaka talep etmediği açıkça yazılmalıdır.
Maddi ve manevi tazminat. Tazminat ödenip ödenmeyeceği, ödenecekse tutarı ve vadesi belirtilir. Tazminattan vazgeçiliyorsa bu da açıkça yazılmalıdır.
Mal paylaşımı. Konut, araç, banka hesapları, altınlar ve borçların kime kalacağı; tapu devri gerekiyorsa masrafların kim tarafından ve hangi tarihte ödeneceği yazılmalıdır. Mal rejiminin tasfiyesi protokolde düzenlenmezse sonradan ayrı bir dava açılabilir.
Ev eşyası ve kişisel eşyalar. Hangi eşyanın kimde kalacağı listelenebilir.
Sık yapılan hatalar
- Belirsiz ifadeler: “Eşyalar paylaşılacaktır” gibi cümleler icra edilemez.
- Mal rejimini atlamak: Protokolde hiç söz edilmeyen mallar için boşanmadan sonra katılma alacağı davası gündeme gelir.
- Kişisel ilişki takvimini boş bırakmak: Çocuğun okul düzeni ve ebeveynin çalışma saatleri dikkate alınmadan yazılan takvimler kısa sürede uygulanamaz hâle gelir.
- Tapu devrini tarihsiz bırakmak: Devir tarihi ve masrafı yazılmazsa taraflardan biri devirden kaçınabilir.
Bursa’da süreç nasıl işler?
Protokol ve dava dilekçesi, eşlerden birinin yerleşim yerindeki aile mahkemesine sunulur. Bursa merkez ilçeleri için Bursa Adliyesi’ndeki aile mahkemeleri görevlidir. Mahkeme duruşma günü verir; eşler duruşmaya bizzat katılır ve hâkim beyanlarını alır. Karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresinin geçmesiyle veya tarafların istinaftan feragat etmesiyle kesinleşir ve nüfus kaydına işlenir.
Anlaşma bozulursa?
Duruşmada eşlerden biri anlaşmadan vazgeçerse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez; dava çekişmeli boşanma olarak devam edebilir. Bu durumda dilekçede gösterilen vakıalar ve deliller önem kazanır. Bu nedenle anlaşmalı boşanma için hazırlanan dilekçede de olayların kısaca yazılması yararlıdır. Çekişmeli sürecin işleyişi için boşanma davası nasıl açılır yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; somut dosyanız için bir avukatla görüşmeniz gerekir.