Kısa cevap
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış ve iş sözleşmesi kanunda sayılan nedenlerden biriyle sona ermiş işçiye, her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ödenir. Tutar, kıdem tazminatı tavanını aşamaz; zamanaşımı beş yıldır.
Kıdem tazminatı, işçinin uzun süreli çalışmasının karşılığı olarak iş sözleşmesinin sona ermesiyle ödenen bir tazminattır. Yürürlükteki düzenleme, 1475 sayılı eski İş Kanunu’nun 14. maddesidir.
Kıdem tazminatının şartları
1. En az bir yıllık çalışma. İşçinin aynı işverene bağlı olarak, aynı veya farklı işyerlerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.
2. Sözleşmenin kanunda sayılan bir nedenle sona ermesi:
- İşverenin sözleşmeyi, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışında bir nedenle feshetmesi,
- İşçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi (ücretin ödenmemesi, fazla mesai ücretinin verilmemesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması, mobbing, çalışma koşullarının esaslı değişmesi gibi),
- Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma,
- Emeklilik (yaşlılık, malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılma),
- Emeklilik için gereken sigortalılık süresi ve prim gün sayısını doldurup yaşı bekleyen işçinin SGK’dan alacağı yazıyla ayrılması,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
- İşçinin ölümü (tazminat yasal mirasçılarına ödenir).
İstifa eden işçi kıdem alabilir mi?
Haklı bir neden olmaksızın istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Ancak istifanın arkasında ödenmeyen ücret, fazla mesai veya sigorta eksikliği gibi haklı nedenler varsa, bu durum istifa dilekçesinde açıkça belirtilmelidir. “Kendi isteğimle ayrılıyorum” şeklindeki bir dilekçe, sonradan haklı neden ispatını zorlaştırır.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için işçinin son brüt ücretinin otuz günlük tutarı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de orantılı ödeme yapılır.
Hesaplamada esas alınan ücret giydirilmiş brüt ücrettir: çıplak ücrete ek olarak düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye, prim ve benzeri para ve parayla ölçülebilen menfaatler eklenir. Fazla mesai ücreti gibi düzensiz ödemeler kural olarak dahil edilmez.
Kıdem tazminatının yıllık tutarı, devlet memurlarına ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesine bağlı kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Tavan yılda iki kez güncellenir. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir.
Ödeme zamanı ve faiz
Kıdem tazminatı, sözleşmenin sona ermesiyle muaccel olur; işveren derhâl ödemelidir. Geç ödeme hâlinde, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiz talep edilebilir.
Zamanaşımı
Kıdem tazminatı zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır.
Dava yolu: önce arabuluculuk
Kıdem tazminatı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır.
2026 değişikliği: 12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun) ile HMK’daki belirsiz alacak davası, 31 Temmuz 2026’dan sonra açılacak davalar için kaldırıldı. Kıdem ve diğer işçi alacakları artık kısmi dava olarak açılıp tahkikat sonuna kadar bir kez artırılabilir; zamanaşımı dava tarihinden itibaren alacağın tamamı için kesilir.
Kıdem ile birlikte istenebilecek alacaklar
Sözleşme sona erdiğinde çoğu zaman kıdemle birlikte ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti, fazla mesai, hafta tatili ve bayram çalışma ücretleri de gündeme gelir. Tüm alacaklar ve süreç için Bursa işçi avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; somut dosyanız için bir avukatla görüşmeniz gerekir.