İşe İade Davası - Şartlar ve Süreler

İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki işçinin geçerli bir neden gösterilmeden yapılan feshin geçersizliğini ve işe iadesini talep ettiği davadır (İş Kanunu m.18-21).

İş güvencesinin şartları

İşçinin işe iade davası açabilmesi için şu şartlar birlikte aranır:

1. İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olmalıdır (işverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri birlikte değerlendirilir).
2. İşçinin en az altı aylık kıdemi olmalıdır.
3. İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
4. İşçi, işletmenin bütününü yöneten işveren vekili veya işçi alma ve çıkarma yetkisine sahip işveren vekili olmamalıdır.

Geçerli neden nedir?

İşveren, feshi işçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletme, işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedene dayandırmak zorundadır. Fesih bildiriminin yazılı olması ve fesih sebebinin açık ve kesin biçimde belirtilmesi gerekir. İşçinin davranışı veya verimi nedeniyle fesihte, işçinin önceden savunmasının alınması zorunludur.

Sendika üyeliği, işverene karşı şikâyet veya dava açma, hamilelik, doğum izni, ırk, din, cinsiyet ve siyasi görüş gibi sebepler geçerli fesih nedeni oluşturmaz.

Süreler: bir ay ve iki hafta

• Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
• Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır.

Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılırsa işe iade talebi kaybedilir.

Mahkeme kararı ve sonrası

Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse:

• İşçi, kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmelidir. Başvurmazsa fesih geçerli sayılır.
• İşveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
• İşveren işçiyi işe başlatmazsa, dört aylık ücretten az, sekiz aylık ücretten fazla olmamak üzere işe başlatmama tazminatı öder.
• Her iki durumda da işçiye, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları (boşta geçen süre ücreti) ödenir.

İşçi işe başlatılmazsa, daha önce ödenmediyse kıdem ve ihbar tazminatına da hak kazanır.

Arabuluculukta işe iade anlaşması

Arabuluculuk görüşmesinde taraflar işçinin işe başlatılması veya işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti üzerinde anlaşabilir. Anlaşma belgesinde işe başlatma tarihi, tazminat tutarları ve ödeme tarihinin açıkça yazılması gerekir; aksi hâlde işçi yeniden dava açmak zorunda kalabilir. Arabuluculuk sürecinin işleyişi için zorunlu arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.

İş güvencesi yoksa?

İş güvencesi şartlarını taşımayan işçi işe iade davası açamaz; ancak şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı ile fesih hakkının kötüye kullanılması hâlinde kötüniyet tazminatı talep edebilir. Tüm işçi alacakları için Bursa işçi avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; somut dosyanız için bir avukatla görüşmeniz gerekir.